Her Endometriozis Hastası İnfertil Değildir
Endometriozis tanısı doğrudan kısırlık anlamına gelmez. Hastalığı bulunan bazı kişiler herhangi bir yardımcı tedaviye ihtiyaç duymadan doğal yollarla gebe kalabilir.
Endometriozisin doğurganlık üzerindeki etkileri, doğal gebelik, tedavi seçenekleri ve gebelik planlaması hakkında güncel tıbbi bilgiler
Endometriozis bazı kişilerde yumurtalıkları, tüpleri veya pelvis içerisindeki anatomik ilişkileri etkileyerek gebelik oluşmasını zorlaştırabilir. Ancak endometriozis tanısı, doğal yollarla gebeliğin mümkün olmadığı anlamına gelmez.
Gebelik olasılığı; kişinin yaşı, yumurtalık rezervi, tüplerin durumu, hastalığın yerleşimi, daha önce geçirilen ameliyatlar ve eşe ait faktörlerle birlikte değerlendirilir. Bu nedenle gebelik planı kişiye özel hazırlanmalıdır.
Endometriozisin türü ve yaygınlığı kadar yaş, yumurtalık rezervi ve tüplerin durumu da doğurganlığı etkileyebilir.
Endometriozisi bulunan birçok kişi kendiliğinden gebe kalabilir. Her hasta için aynı süreç ve tedavi yaklaşımı geçerli değildir.
Endometriozis bazı kişilerde gebelik oluşmasını zorlaştırabilir. Yumurtalıkların, tüplerin veya pelvis içerisindeki anatomik ilişkilerin etkilenmesi; yumurta ile spermin buluşmasını ve embriyonun rahme ulaşmasını güçleştirebilir.
Hastalığa bağlı iltihabi ortam, yapışıklıklar, çikolata kistleri ve geçirilmiş yumurtalık ameliyatları da doğurganlık üzerinde etkili olabilir. Ancak hastalığın evresi tek başına gebelik olasılığını belirlemez ve birçok kişi doğal yollarla gebe kalabilir.
Evet, endometriozisi bulunan birçok kişi doğal yollarla gebe kalabilir. Bununla birlikte gebelik için gereken süre ve izlenecek yol; yaş, yumurtalık rezervi, tüplerin durumu ve hastalığın yerleşimine göre kişiden kişiye değişebilir.
Endometriozis tanısı doğrudan kısırlık anlamına gelmez. Hastalığı bulunan bazı kişiler herhangi bir yardımcı tedaviye ihtiyaç duymadan doğal yollarla gebe kalabilir.
Yaş ilerledikçe yumurta sayısı ve kalitesindeki doğal azalma, endometriozisten bağımsız olarak gebelik olasılığını etkileyebilir. Bu nedenle zamanlama kişiye özel değerlendirilmelidir.
Yumurtalık endometrioması, tüplerin etkilenmesi, pelvik yapışıklıklar ve derin endometriozis odakları doğal gebelik süreci üzerinde farklı etkiler oluşturabilir.
İleri yaş, düzensiz adet, düşük yumurtalık rezervi şüphesi, iki taraflı çikolata kisti, geçirilmiş yumurtalık ameliyatı, tüp problemi veya bilinen erkek faktörü bulunması durumunda gebelik değerlendirmesi için uzun süre beklenmemesi uygun olabilir.
Doğurganlık değerlendirmesi yalnızca endometriozisin evresine veya tek bir test sonucuna göre yapılmaz. Yaş, yumurtalık rezervi, tüpler, yumurtlama durumu, hastalığın yerleşimi ve eşe ait faktörler birlikte ele alınır.
Kişinin yaşı, ne kadar süredir gebelik istediği, adet düzeni, ağrı yakınmaları, daha önceki gebelikleri ve uygulanan tedaviler değerlendirilir.
Rahim ve yumurtalıklar değerlendirilir. Çikolata kistleri, yumurtalık yapısı, antral folikül sayısı ve görülebilen diğer endometriozis odakları incelenebilir.
Uygun durumlarda AMH testi ve ultrasonla antral folikül sayımı yapılabilir. Sonuçlar yaş, önceki ameliyatlar ve diğer klinik bilgilerle birlikte yorumlanır.
Adet düzeni ve gerekli görülen hormonal testler yardımıyla yumurtlamanın düzenli olup olmadığı değerlendirilebilir.
Doğal gebelik planlanıyorsa tüplerin açık olup olmadığı ve pelvis içerisindeki anatomik ilişkiler uygun yöntemlerle araştırılabilir.
Gebelik değerlendirmesi çift olarak yapılır. Gerekli durumlarda sperm sayısı, hareketi ve yapısının değerlendirildiği semen analizi istenebilir.
AMH, yumurtalıklardaki folikül havuzu hakkında bilgi sağlayabilir ve özellikle yumurtalıkların uyarıcı ilaçlara verebileceği yanıtın öngörülmesine yardımcı olabilir.
Ancak AMH testi yumurta kalitesini, doğal gebelik oluşup oluşmayacağını veya gebeliğin ne zaman gerçekleşeceğini tek başına göstermez. Sonuç mutlaka yaş ve ultrason bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Düşük bir rezerv sonucu gebeliğin mümkün olmadığı, normal bir sonuç ise gebeliğin kesin oluşacağı anlamına gelmez. Tedavi kararı yalnızca AMH değerine göre verilmemelidir.
Çikolata kisti, endometriozisin yumurtalıkta oluşturduğu ve tıbbi olarak endometrioma adı verilen kistik yapıdır. Kistin kendisi ve uygulanacak cerrahi işlemler yumurtalık rezerviyle ilişkili olabileceğinden tedavi planı kişiye özel hazırlanmalıdır.
Endometrioma, çevresindeki sağlıklı yumurtalık dokusunu ve folikül yapısını etkileyebilir. Bu etki kistin büyüklüğü, iki taraflı olması ve hastalığın süresiyle değişebilir.
Her iki yumurtalıkta çikolata kisti bulunması durumunda toplam yumurtalık rezervi açısından daha ayrıntılı değerlendirme yapılması gerekebilir.
Yumurtalığa uygulanan her cerrahi işlem sağlıklı yumurtalık dokusunu etkileyebilir. Özellikle tekrarlayan ameliyatlarda yarar ve olası rezerv kaybı birlikte değerlendirilmelidir.
Hayır. Kistin yalnızca bulunması ameliyat için tek başına yeterli değildir. Cerrahi karar aşağıdaki klinik durumlar dikkate alınarak kişiye özel verilir.
Çikolata kisti ameliyatı sonrasında yumurtalık rezervinde azalma görülebilir. Bu nedenle yalnızca gebelik ihtimalini artırmak amacıyla her hastaya ameliyat önerilmez; beklenen yarar ve olası riskler birlikte değerlendirilir.
İki taraflı endometrioma, düşük yumurtalık rezervi, tekrarlayan yumurtalık ameliyatı veya ilerleyen yaş gibi durumlarda yumurta ya da embriyo dondurma seçenekleri hakkında kişiye özel bilgilendirme yapılabilir. Bu yaklaşım her hasta için zorunlu değildir.
Endometriozis tedavisinde tek bir yöntem herkes için uygun değildir. Tedavi planı; kişinin gebelik isteği, yaşı, belirtileri, yumurtalık rezervi, hastalığın yerleşimi ve daha önce uygulanan tedavilere göre kişiye özel hazırlanır.
Öncelik ağrı ve diğer endometriozis belirtilerinin kontrol edilmesi olabilir. Uygun kişilerde ağrı kesiciler, hormonal tedaviler ve düzenli takip seçenekleri değerlendirilebilir.
Yaş, yumurtalık rezervi, tüplerin durumu, gebelik deneme süresi ve eşe ait faktörler birlikte değerlendirilerek doğal gebelik veya yardımcı üreme yöntemleri planlanabilir.
Endometriozis cerrahisi bazı kişilerde ağrının azaltılmasına, anatomik ilişkilerin düzeltilmesine veya organ fonksiyonlarının korunmasına yardımcı olabilir.
Bununla birlikte özellikle yumurtalıklara uygulanan cerrahi, yumurtalık rezervini etkileyebilir. Bu nedenle ameliyat kararı yalnızca kistin büyüklüğüne veya tek bir test sonucuna göre verilmez.
Endometriozis ameliyatından sonra gebelik planı; uygulanan işlemin kapsamı, kişinin yaşı, yumurtalık rezervi, tüplerin durumu ve eşlik eden diğer doğurganlık faktörlerine göre kişiye özel oluşturulur.
Gebelik denemesine ne zaman başlanacağı ameliyatın türüne ve iyileşme sürecine göre değişebilir. Kontrol muayenesinden önce gebelik denemesine başlanmamalıdır.
Tüpleri açık, yumurtalık rezervi uygun ve başka önemli bir doğurganlık sorunu bulunmayan kişilerde doğal gebelik denemesi değerlendirilebilir.
Özellikle ileri yaş veya düşük yumurtalık rezervi bulunan kişilerde uzun süre kontrolsüz beklemek yerine gebelik için izlenecek yol önceden belirlenmelidir.
Yaş, rezerv, tüpler ve sperm değerlendirmesi uygunsa belirlenen süre içerisinde doğal gebelik denenebilir.
Tüplerin açık olduğu ve ek değerlendirmelerin uygun bulunduğu seçilmiş çiftlerde aşılama gündeme gelebilir.
İleri yaş, düşük rezerv, tüp problemi, erkek faktörü veya önceki denemelerin sonuçsuz kalması durumunda değerlendirilebilir.
Çikolata kisti nedeniyle yumurtalığa uygulanan cerrahi, sağlıklı yumurtalık dokusunu ve rezervi etkileyebilir. Özellikle iki taraflı veya tekrarlayan ameliyatlardan sonra gebelik planı geciktirilmeden değerlendirilebilir.
Cerrahi yöntem; odağın bağırsak duvarındaki derinliği, büyüklüğü, yerleşimi, bağırsak çevresini ne ölçüde etkilediği ve birden fazla odak bulunup bulunmadığı değerlendirilerek belirlenir.
Shaving olarak adlandırılan bu yöntemde, uygun olgularda endometriozis odağı bağırsak yüzeyinden ayrılarak çıkarılır. Bağırsağın bir bölümünün tamamen çıkarılması gerekmeyebilir.
Sınırlı bir alanda bağırsak duvarının daha derin katmanlarını etkileyen uygun odak, çevresindeki bağırsak duvarıyla birlikte disk şeklinde çıkarılıp açıklık kapatılabilir.
Daha geniş, çok odaklı veya belirgin daralmaya neden olan hastalıkta bağırsağın etkilenen bölümü çıkarılıp sağlam uçlar yeniden birleştirilebilir.
Daha kapsamlı işlem her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmez. Amaç, hastalığı güvenli biçimde tedavi ederken sağlıklı bağırsak dokusunu ve organ işlevini mümkün olduğunca korumaktır.
Tüp bebek tedavisi her endometriozis hastası için ilk seçenek değildir. Karar; yaş, yumurtalık rezervi, tüplerin durumu, gebelik deneme süresi, önceki tedaviler ve eşe ait faktörler birlikte değerlendirilerek verilir.
Her iki tüpte tıkanıklık, ileri derecede hasar veya yumurta ile spermin buluşmasını zorlaştıran anatomik bozukluk bulunması durumunda tüp bebek değerlendirilebilir.
Yumurtalık rezervinin düşük olması veya rezervde zamanla azalma beklenmesi durumunda uzun süre doğal gebelik denemek yerine yardımcı üreme tedavileri gündeme gelebilir.
Yaş ilerledikçe yumurta sayısı ve kalitesindeki doğal azalma daha belirgin hale gelir. Bu nedenle tedavinin zamanlaması kişiye özel olarak planlanmalıdır.
Uygun süreyle doğal gebelik denenmesine veya seçilmiş kişilerde uygulanan aşılama tedavilerine rağmen gebelik oluşmaması durumunda tüp bebek değerlendirilebilir.
Sperm sayısı, hareketi veya yapısıyla ilgili gebeliği etkileyebilecek bir durum bulunması halinde endometriozisle birlikte değerlendirme yapılarak tüp bebek önerilebilir.
Özellikle yumurtalıklara daha önce cerrahi uygulanmış kişilerde yeni bir ameliyattan önce yumurtalık rezervi ve yardımcı üreme seçenekleri birlikte değerlendirilebilir.
Çikolata kistinin yalnızca bulunması, tüp bebek öncesinde ameliyat için tek başına yeterli değildir. Ameliyat yumurtalık rezervini etkileyebileceği için karar; şiddetli ağrı, kistin görünümü, büyüklüğü, yumurta toplama işlemine erişim ve önceki ameliyatlar dikkate alınarak verilir.
Endometriozisi bulunan kişilerin büyük bölümünde gebelik süreci normal ilerleyebilir. Bununla birlikte hastalığın yerleşimi, önceki ameliyatlar ve kişisel sağlık özellikleri gebelik takibinde dikkate alınmalıdır.
Adetlerin durması ve hormonal değişiklikler nedeniyle bazı kişilerde endometriozise bağlı ağrı azalabilir. Bazı kişilerde ise ağrı devam edebilir veya farklı yakınmalar gelişebilir.
Gebelik sırasında belirtilerin azalması endometriozisin tamamen iyileştiği anlamına gelmez. Doğumdan ve adetlerin yeniden başlamasından sonra belirtiler tekrar görülebilir.
Gebelik öncesinde kullanılan ağrı kesiciler, hormonal tedaviler ve diğer ilaçlar gebelik döneminde aynı şekilde kullanılmayabilir. İlaçlar hekim önerisi olmadan sürdürülmemelidir.
Endometriozisle bazı gebelik sonuçları arasında ilişki bildirilmiştir. Bu durumlar kesin olarak gelişecek anlamına gelmez; gebelik takibi kişisel değerlendirmeye göre planlanır.
Gebelikte şiddetli veya tek taraflı karın ağrısı, omuza vuran ağrı, bayılma hissi, yoğun vajinal kanama, ateş, sürekli kusma, su gelmesi veya bebeğin hareketlerinde belirgin azalma gibi durumlarda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Doğumdan sonra endometriozise bağlı belirtilerin yeniden ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır. Emzirme durumu, gebelikten korunma isteği, ağrı yakınmaları ve yeni gebelik planı dikkate alınarak takip ve tedavi seçenekleri yeniden değerlendirilebilir.
Endometriozisin doğal gebelik, yumurtalık rezervi, ameliyat, tüp bebek ve gebelik süreci üzerindeki olası etkileri hakkında sık sorulan soruları inceleyebilirsiniz.
Hayır. Endometriozisi bulunan birçok kişi doğal yollarla gebe kalabilir. Gebelik olasılığı; yaş, yumurtalık rezervi, tüplerin durumu, hastalığın yerleşimi ve eşe ait faktörlere göre değişir.
Hayır. Endometriozis tanısı doğrudan kısırlık anlamına gelmez. Bazı kişilerde gebelik oluşmasını zorlaştırabilir; ancak hastalığın varlığı gebeliğin mümkün olmadığı anlamına gelmez.
Yaş, yumurtalık rezervi, tüpler ve sperm değerlendirmesi uygun olduğunda belirlenen süre içerisinde doğal gebelik denenebilir. Bekleme süresi her kişi için aynı değildir.
Çikolata kisti tek başına gebeliği kesin olarak engellemez. Kistin büyüklüğü, iki taraflı olması, yumurtalık rezervi, yaş ve tüplerin durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Her çikolata kisti ameliyat edilmez. Ameliyat yumurtalık rezervini etkileyebileceği için karar; ağrı, kistin görünümü ve büyüklüğü, önceki ameliyatlar ve gebelik planına göre verilir.
Hayır. Cerrahi bazı kişilerde anatomik ilişkilerin düzeltilmesine ve gebelik olasılığının artmasına yardımcı olabilir; ancak doğal gebelik veya canlı doğum garantisi sağlamaz.
Hayır. Tüp bebek her hastada ilk seçenek değildir. İleri yaş, düşük yumurtalık rezervi, tüp problemi, erkek faktörü veya önceki gebelik denemelerinin sonuçsuz kalması durumunda değerlendirilebilir.
Endometriozis tedavisinde kullanılan hormonal ilaçların çoğu yumurtlamayı baskılayabilir ve kullanıldıkları dönemde gebelik sağlamaya yönelik değildir. İlaçlar hekim önerisi olmadan bırakılmamalıdır.
Hayır. Gebelik sırasında bazı kişilerde belirtiler azalabilir; ancak gebelik endometriozisi ortadan kaldıran bir tedavi değildir. Doğumdan sonra yakınmalar yeniden ortaya çıkabilir.
Endometriozisi bulunan kişilerin büyük bölümü sağlıklı bir gebelik yaşayabilir. Bazı gebelik komplikasyonlarının olasılığında artış bildirilmiş olsa da bu durum mutlaka sorun yaşanacağı anlamına gelmez.
Gebelikte şiddetli veya tek taraflı karın ağrısı, bayılma hissi, yoğun vajinal kanama, ateş veya su gelmesi gibi durumlarda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Endometriozisin belirtileri, tanısı, tedavisi, yumurtalık rezervi ve farklı organ tutulumları hakkında hazırlanan diğer bilgilendirici sayfaları inceleyebilirsiniz.
Endometriozisin oluşumu, genel özellikleri ve etkileyebileceği bölgeler hakkında bilgi alın.
Sayfayı inceleyin →Yumurtalık endometriomasının belirtileri, yumurtalık rezervi ve tedavi seçeneklerini inceleyin.
Sayfayı inceleyin →Muayene, ultrason, MR ve endometriozis tanısında kullanılan yöntemler hakkında bilgi alın.
Sayfayı inceleyin →Takip, hormonal tedaviler, ağrı kontrolü ve cerrahi seçenekleri inceleyin.
Sayfayı inceleyin →Derin endometriozisin etkileyebileceği organlar, belirtileri ve tedavi planlaması hakkında bilgi alın.
Sayfayı inceleyin →Adet ağrısı, pelvik ağrı, sindirim sistemi ve idrar yolu yakınmalarını inceleyin.
Sayfayı inceleyin →Endometriozis tanınız varsa ve gebelik planlıyorsanız; doğurganlık değerlendirmesi, tedavi seçenekleri ve izlenecek süreç hakkında bilgi almak için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı, kişiye özel tedavi veya gebelik takibi önerisinin yerine geçmez.