01
Ağrılı Adet Dönemleri
Günlük yaşamı etkileyebilen ve zaman içerisinde şiddetlenebilen adet ağrıları görülebilir.
Belirtileri, etkileyebildiği organlar, tanı süreci ve kişiye özel tedavi seçenekleri hakkında güncel tıbbi bilgiler
Derin endometriozis, endometriozis odaklarının karın zarı yüzeyinin altında ilerleyerek çevredeki dokuları etkileyebildiği bir hastalık biçimidir. Pelvis içindeki bağlar, vajina ile rektum arasındaki bölge, bağırsaklar, mesane ve idrar yolları gibi farklı alanlarda görülebilir.
Belirtiler, hastalığın yerleşimine ve yaygınlığına göre kişiden kişiye değişebilir. Ağrılı adet, kronik pelvik ağrı, cinsel ilişki sırasında derin ağrı, bağırsak veya idrar sistemiyle ilişkili döngüsel yakınmalar görülebilir.
Derin endometriozis bağırsak, mesane, idrar yolları ve pelvis içindeki farklı dokularla ilişkili olabilir.
Değerlendirme; yakınmalar, muayene bulguları ve uygun görüntüleme yöntemleri birlikte ele alınarak yapılır.
Derin endometriozis belirtileri, hastalığın etkilediği bölgeye göre değişebilir. Ağrılı adet, kronik pelvik ağrı, cinsel ilişki sırasında derin ağrı ve adet döneminde artan bağırsak veya idrar yolu yakınmaları görülebilir.
Belirtilerin şiddeti hastalığın yaygınlığını her zaman göstermez. Bazı kişilerde ileri düzeyde ağrı görülürken bazılarında daha sınırlı yakınmalar bulunabilir.
Derin endometriozis belirtileri, hastalığın yerleştiği bölgeye göre değişebilir. Yakınmalar özellikle adet döneminde artabilir; ancak adet dönemi dışında da devam edebilir.
Günlük yaşamı etkileyebilen ve zaman içerisinde şiddetlenebilen adet ağrıları görülebilir.
Alt karın ve kasık bölgesindeki ağrı adet dönemi dışında da hissedilebilir.
Özellikle derin cinsel ilişki sırasında veya sonrasında ağrı ortaya çıkabilir.
Dışkılama sırasında ağrı, kabızlık, ishal veya şişkinlik gibi yakınmalar adet döneminde artabilir.
İdrar yaparken ağrı, sık idrara çıkma veya adet döneminde artan üriner yakınmalar görülebilir.
Bazı kişilerde derin endometriozis doğurganlıkla ilişkili değerlendirmeler sırasında fark edilebilir.
Derin endometriozis, bağırsakların özellikle rektum ve sigmoid kolon olarak adlandırılan bölümlerini etkileyebilir. Yakınmaların türü ve şiddeti, odakların yerleşimine ve bağırsak duvarındaki derinliğine göre değişebilir.
Adet döneminde artan dışkılama ağrısı, kabızlık, ishal, şişkinlik veya dışkılama düzenindeki değişiklikler değerlendirme sırasında dikkate alınır.
Ancak bu yakınmalar yalnızca endometriozise özgü değildir. Hastanın öyküsü, muayene bulguları ve uygun görüntüleme yöntemleri birlikte değerlendirilmelidir.
Görüntülemenin deneyimli bir ekip tarafından yapılması, tutulumun yeri ve kapsamının belirlenmesine yardımcı olabilir.
Derin endometriozis, mesaneyi veya böbreklerden mesaneye idrar taşıyan üreterleri etkileyebilir. Yakınmalar tutulumun yerine göre değişebilir ve bazı kişilerde belirgin bir belirti görülmeyebilir.
Mesane çevresindeki veya duvarındaki endometriozis odakları, özellikle adet döneminde artan idrar yolu yakınmalarıyla ilişkili olabilir.
Üreterler, böbreklerde oluşan idrarı mesaneye taşıyan kanallardır. Çevresindeki derin endometriozis dokusu üretere baskı yapabilir veya kanal duvarını etkileyebilir.
Tanı süreci yalnızca tek bir testten oluşmaz. Yakınmalar, tıbbi öykü, muayene ve uygun görüntüleme yöntemleri birlikte değerlendirilir.
Ağrının adet döngüsüyle ilişkisi, bağırsak ve idrar yolu yakınmaları, önceki tedaviler, ameliyatlar ve gebelik planı ayrıntılı olarak değerlendirilir.
Uygun kişilerde yapılan muayenede hassasiyet, hareket kısıtlılığı veya derin yerleşimli odakları düşündürebilecek bulgular araştırılabilir.
Transvajinal ultrasonografi; yumurtalıklar, rahim arkası, bağırsak, mesane ve üreterler gibi bölgelerin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Seçilmiş durumlarda pelvik MR, derin endometriozis odaklarının yerleşimini ve hastalığın olası yaygınlığını değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Laparoskopi her hastada tanı için ilk adım değildir. Bulgulara ve tedavi planına göre tanı ve cerrahi tedavi amacıyla değerlendirilebilir.
Ultrason veya MR incelemesinin normal olması, endometriozis bulunmadığını tek başına kesin olarak göstermez. Devam eden yakınmalar ayrıca değerlendirilir.
CA-125 değeri bazı kişilerde yükselebilir; ancak endometriozis tanısını koymak veya dışlamak amacıyla tek başına kullanılmaz.
Derin endometriozis tedavisi; belirtilerin şiddeti, tutulumun yeri, günlük yaşama etkisi, yaş, gebelik planı ve daha önce uygulanan tedaviler dikkate alınarak kişiye özel biçimde planlanır.
Belirtileri sınırlı olan ve acil müdahale gerektiren bir organ etkilenmesi bulunmayan kişilerde düzenli klinik takip ve gerekli görülen görüntüleme değerlendirmeleri planlanabilir.
Hekim değerlendirmesiyle uygun ağrı kesici ve antiinflamatuvar ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçlar ağrının azaltılmasına yardımcı olabilir ancak endometriozis odaklarını ortadan kaldırmaz.
Uygun kişilerde doğum kontrol hapları, progestin içeren tedaviler veya hormon sistemini etkileyen diğer ilaçlar ağrı ve adetle ilişkili yakınmaların kontrolünde değerlendirilebilir.
Şiddetli veya devam eden yakınmalar, organ işlevinin etkilenmesi ya da diğer tedavilerin yeterli olmaması durumunda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Cerrahi karar her hasta için ayrı verilmelidir.
Gebelik isteyen kişilerde yumurtalık rezervi, yaş, tüplerin durumu, hastalığın yerleşimi ve önceki tedaviler birlikte değerlendirilerek uygun yaklaşım belirlenebilir.
Gerektiğinde pelvik taban fizyoterapisi, ağrı yönetimi desteği ve yaşam kalitesini korumaya yönelik tamamlayıcı yaklaşımlar tedavi planına eklenebilir.
Derin endometriozis tanısı konulması, tek başına ameliyat gerekliliği anlamına gelmez. Cerrahi seçeneği; yakınmalar, organ tutulumu, önceki tedaviler, gebelik planı ve olası yararlarla riskler birlikte değerlendirilerek ele alınır.
Günlük yaşamı belirgin biçimde etkileyen ve diğer tedavilere rağmen devam eden ağrılarda cerrahi seçenek değerlendirilebilir.
Bağırsak, mesane veya üreter tutulumunun ilgili organın işlevini etkilemesi durumunda cerrahi değerlendirme gerekebilir.
İdrar akışının engellenmesi veya böbrekte genişleme saptanması, böbrek işlevinin korunması açısından ayrıca değerlendirilir.
Bağırsakta belirgin daralma, dışkılama güçlüğü veya ciddi ve devam eden yakınmalar bulunması durumunda cerrahi gündeme gelebilir.
İlaç tedavisinin etkisiz kalması, kullanılamaması veya kişide kabul edilemeyen yan etkiler oluşturması cerrahi değerlendirmede dikkate alınabilir.
Gebelik isteyen kişilerde yaş, yumurtalık rezervi ve diğer doğurganlık etkenleri değerlendirilir. Cerrahi her durumda ilk seçenek değildir.
Tutulumun yeri ve kapsamı uygun görüntüleme yöntemleriyle değerlendirilir. Bağırsak veya idrar yolu tutulumu varsa gerekli branşların cerrahi planlamaya katılması gerekebilir.
Ağrının azalması ve organ işlevinin korunması gibi olası yararların yanında komplikasyon, hastalığın tekrarlaması ve yeniden ameliyat ihtimali gibi riskler de değerlendirilmelidir.
Derin endometriozis tanısı, gebelik oluşamayacağı anlamına gelmez. Bazı kişiler doğal yollarla gebe kalabilirken bazı kişilerde gebelik süreci daha ayrıntılı değerlendirme ve destek gerektirebilir.
Hastalığın yerleşimi, tüplerin durumu, yumurtalık rezervi ve yaş uygunsa doğal gebelik oluşabilir. Her hastanın durumu birbirinden farklıdır.
Gebelik planlayan kişilerde yaş, yumurtalık rezervi, tüpler, önceki ameliyatlar, gebelik deneme süresi ve eşe ait faktörler birlikte değerlendirilir.
Gerekli görülen durumlarda aşılama veya tüp bebek gibi yardımcı üreme yöntemleri değerlendirilebilir. Yöntem seçimi kişisel bulgulara göre yapılır.
Yalnızca gebelik isteğinin bulunması, derin endometriozis ameliyatı için tek başına yeterli bir neden değildir. Cerrahi karar; ağrı, organ tutulumu, yaş, yumurtalık rezervi ve diğer doğurganlık etkenleriyle birlikte değerlendirilir.
Derin endometriozisin belirtileri, tanısı, tedavisi ve gebelik üzerindeki olası etkileri hakkında sık sorulan soruların kısa yanıtlarını inceleyebilirsiniz.
Hayır. Derin endometriozis, kanser olmayan kronik bir hastalıktır. Ancak farklı organları etkileyebildiği için uygun şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Hayır. Bazı kişilerde şiddetli yakınmalar bulunabilirken bazı kişilerde belirtiler sınırlı olabilir veya hastalık başka bir değerlendirme sırasında fark edilebilir.
Hayır. Ameliyat kararı; ağrının günlük yaşama etkisi, organ tutulumu, önceki tedaviler, gebelik planı ve cerrahinin olası yararları ile riskleri birlikte değerlendirilerek verilir.
Hormonal tedaviler bazı kişilerde ağrı ve adetle ilişkili yakınmaların kontrolüne yardımcı olabilir. Ancak mevcut derin endometriozis dokusunu tamamen ortadan kaldırdığı söylenemez.
Deneyimli kişiler tarafından yapılan özel ultrasonografik değerlendirmede bazı derin endometriozis odakları görülebilir. Gerektiğinde pelvik MR incelemesinden de yararlanılabilir.
Hayır. Ultrason incelemesinin normal olması, endometriozisin kesin olarak bulunmadığı anlamına gelmez. Devam eden belirtiler klinik olarak ayrıca değerlendirilmelidir.
Derin endometriozis tanısı gebelik oluşamayacağı anlamına gelmez. Doğurganlık; yaş, yumurtalık rezervi, tüplerin durumu ve eşe ait faktörler gibi birçok etkene bağlıdır.
Her bağırsak tutulumu ameliyat gerektirmez. Yakınmalar, tutulumun derinliği, bağırsakta daralma bulunup bulunmadığı ve diğer klinik bulgular birlikte değerlendirilir.
Endometriozis kronik bir hastalık olduğu için ameliyattan sonra belirtiler veya hastalık bulguları yeniden ortaya çıkabilir. Ameliyat sonrasındaki takip ve tedavi planı kişiye göre düzenlenir.
Endometriozisin belirtileri, tanısı ve tedavi seçenekleri hakkında hazırlanan diğer bilgilendirme sayfalarını inceleyebilirsiniz.
Hastalığın tanımı, türleri ve genel özellikleri hakkında bilgi edinin.
Ağrılı adet, pelvik ağrı ve diğer olası belirtileri inceleyin.
Muayene, ultrason, MR ve tanı süreci hakkında bilgi edinin.
İlaç, takip ve cerrahi tedavi seçeneklerini inceleyin.
Çikolata kistinin belirtileri, tanısı ve tedavisi hakkında bilgi edinin.
Endometriozis hakkında sık sorulan soruların yanıtlarını inceleyin.
Yakınmalarınız ve değerlendirme süreci hakkında bilgi almak için iletişim kanallarımızı kullanabilirsiniz.